De veiligheidsregio speelt een belangrijke rol bij het waarborgen van brandveiligheid binnen de regio. In specifieke gevallen is de veiligheidsregio verplicht om advies te geven, zoals bij inrichtingen waar vuurwerk wordt opgeslagen of waar gevaarlijke stoffen aanwezig zijn.
Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) stelt regels aan de brandveiligheid van bouwwerken. De brandweer adviseert het bevoegd gezag (op verzoek) over het toezicht op brandveiligheid en handhaving van de gestelde regels.
Daarnaast heeft de brandweer een belangrijke signaalfunctie voor de repressieve diensten. Bij het controleren van gebouwen moet de brandweer de repressieve mogelijkheden inschatten. Dit betekent dat bij een controle de brandweer de informatie moet doorgeven om ervoor te zorgen dat dit is opgenomen in het aanvalsplan. Dit is essentieel voor een veilige inzet van de brandweer bij incidenten.
Veiligheidsregio’s
Veiligheidsregio’s zijn opgericht om de regionale rampenbestrijding en crisisbeheersing te verbeteren. Binnen de veiligheidsregio werken verschillende hulpdiensten zoals brandweer, politie, geneeskundige diensten en gemeentelijke diensten nauw samen om hulpverlening en crisismanagement te coördineren. Nederland telt 25 veiligheidsregio’s, elk verantwoordelijk voor de veiligheid in hun regio.
Bestuur van de veiligheidsregio
Het bestuur van de veiligheidsregio wordt gevormd door de burgemeesters van de gemeenten in de regio, waarbij één van hen optreedt als voorzitter. Het bestuur draagt zorg voor een goede organisatie van de rampenbestrijding en crisisbeheersing in de regio. Het wordt hierbij ondersteund door functionarissen zoals de regionale brandweercommandant, de korpschef van de politie en de coördinator veiligheid van de gemeenten.
De veiligheidsregio heeft daarnaast de taak om (op verzoek) toezicht te houden op de brandveiligheid van bouwwerken in de regio, zoals vastgelegd in het Bbl. Het bestuur kan via het bevoegd gezag maatwerkvoorschriften opleggen aan bedrijven en instellingen om te zorgen dat bouwwerken voldoen aan de gestelde brandveiligheidseisen.
Naast de preventieve taken speelt de brandweer ook een essentiële rol in de repressieve fase, wat betrekking heeft op het daadwerkelijk optreden bij incidenten zoals branden, explosies of ongevallen met gevaarlijke stoffen. Hierbij is de voorbereiding op en de daadwerkelijke inzet bij calamiteiten van groot belang. De repressieve kant omvat de daadwerkelijke bestrijding van incidenten en het redden van mensen, dieren en goederen, evenals het beperken van schade aan de omgeving.